Wilanow [antikvár]

w A N O w „Kto przyjemnq Ojczyzny pamiqc w sercu chowa, Niech nigdy nie ominie murów Wilanowa." (Z ksi^gi zwiedzaí^cych palac wilanowski w latach 1805—1821) Palac i ogród w Wilanowie, stanowiqcy przez blisko trzy stulecia ulubioniq pod-stolecznq xezydencjQ królewsko-magnac-kq, nalezy dzis do rz^du najceimiejszych i najbardziej popularnych pomnilíów polskiej kuitury artystycznej. Otoczony tro-skliwq opiek^ panstwa i udost^pniony po zmudnych pracach konserwatorskich szerokim rzeszom zwiedzajqcych jest miejscem codziennych indywidualnych odwiedzin i zbioro-wYch wycieczek na-szego spoleczenstwa, przedmiotem szcze-rego izachwytu licznie przybywaj^cych tu cudzoziemców oraz zródlem twórczej inspiiracji dia artystó-w. Wszystkich od-wiedzajqcych Wilanów urzeka jego pel-na wdzi^ku 1 bogactwa architektúra, wy-tw.omie ozdobiane 1 urzqdzone wnQtrza palacowe oraz mial^ownioza 1 kumsztowna szata rozleglego ogrodu przypalacowe-go. W polskiej tradycji narodowej Wilanów zwi^zal síq nierozerwakiiie z imieniem swego twórcy, slawnego zwycd^zcy spod Wiednia — Jana .III Sobieskiego. Ten „krew z krwi i kosé z kosci narodu, najbardziej poiski z naszych królów", który w potrzebie wojeimej wdziewai karacenowq zbrojQ, a w dniach swobod-nego wypoczynku pilnowal sadzenia lip w ogrodzie ¦wilanowskim lub sluchaí t^-sknych dumek kazackich spiewanych przez nadwomego .bandurzyst^, tu wias-nie pozostawil potomnym najoryginal-niejszy pomnik polskiego baioku. W charakterystycznej formle architekto-nicznej i bogatej dekoracji plastycznej palacu w Wilanowie, jak w zadnej in-nej sposród wielu rezydemcji królewskich Jana III, wyrazony zostal szeroki program i'deowy króla-wojowirika oraz prze-jawil síq w calej pelni jego osobisty gust 1 sarmackl stosunek do sztuki. Rezydencja Jana III w Wilanowie nie od razu uzyskala sw^ dzisiejszq monu-mentaln^ formQ. Przez calq ostatnl^ cwerc XVII wieku trwal etapowy pro-ces jej rozwoju, uwarunkowany ogra-niczonymi mozliwosciami królewskiej szkatuly. W okresie bowiem swych burz-liwych rz^dów Jan III rozporzqdzal nie-wielkimi stosunkowo sumami na cele budowlane i artystyczne, gdyz znaczng ilosc pieni^dzy, w tym takze wíasnych, 1